پس از کشته شدن خامنه ای، “پایه” اسلام سیاسی در قُرق کردن خیابان، دورنمائی را در برابر طبقه سرمایه دار ایران قرار داده است.
سوال این است:
آیا در اوضاع پسا مرگ خامنه ای، قُرق کردن خیابان و حضور نمایندگان مجلس اسلامی در “تجمع های شبانه”، حاوی پیامی در راستای تجدید آرایش سیاسی جمهوری اسلامی است؟ آیا اینکه حضور نمایندگان امت در مجلس اسلامی همرا با سخنرانان اسلامی، شبکه های سازمانیافته موسوم به جریانات”خودسر” که در این تجمع ها خود را “مدافعان اصلی” اسلام سیاسی در ایران میدانند، اما در مخالفت با برخی تصمیم های “حاکمیت” شعار میدهند، نشان از یک تصمیم برای پایان دادن به تفرقه و تشنج و خصومت بین جناحهای اسلام سیاسی در ایران نیست؟
و آیا این “تغییر آرایش در بالا”، همراه با مختنق تر کردن فضای جامعه و ارعاب و اعدامها، در فضای حکومت نظامی، فقط محدود به جناحهای اسلام سیاسی است؟ آیا فراهم کردن شرایط تحویل حاکمیت اسلامی به بورژوازی ایران، فقط در ابعاد کشوری و یا حتی منطقه ای، مطرح است؟
دقت در “منابع مالی” این حضور در خیابان، ما را با یک آرایش طبقات، با فرعی کردن اختلافات بین اصلاح‌طلب، اصولگرا، میانه‌رو و تندرو، خودسر و …مواجه میکند. نیروی واقعی پشت این تجمع های خیابانی و شبانه، سپاه پاسداران و دوائر امنیتی است. نکته ای که در رابطه با خیز برداشتن طبقه سرمایه دار با اتکاء براین کانون های اصلی قدرت و حضور مداوم در تجمهای شبانه وجود دارد، بحث “تامین مالی” این حضور طولانی مدت است. پایه اسلام سیاسی که با “انقلاب اسلامی” از حاشیه تولید و سیاست، به بستر طیف وسیع خرده بورژوازی در تولید کاپیتالیستی صعود کردند، رکن اصلی سیستمی است که طی این نزدیک به ۵ دهه، در مساجد، دانشگاه ها، دستگاه اداری در “شوراهای اسلامی” شهر و روستاها، مناسک عزاداری و مراسم یادبود جنگ “تحمیلی” و غیره، اسلام سیاسی را در قدرت دولتی حفظ کرده است. “بحران” ناشی از جنگ آمریکا و اسرائیل با جمهوری اسلامی، بانی این حضور در خیابان نیست. اگر چه مشوق آن و موجب فعال تر شدن آن شبکه های پایه اسلام سیاسی بوده است.
در رابطه با تامین مالی این حضور گسترده و چند ماهه، اظهارات مسئولان حکومتی در این زمینه قابل توجه است. مسعود محمدی، رئیس شورای شهر کرج، در ۱۷ خرداد ۱۴۰۵ اعلام کرد که شورا اختیاراتی برای پشتیبانی و سامان‌دهی تجمعات به شهرداری داده است. علی‌اصغر طهماسبی، استاندار گلستان، نیز در ۲۷ اردیبهشت، اختصاص بخشی از بودجه‌ی “فرهنگی” دستگاه‌ها به فعالیت‌های خیابانی را مطرح کرد.
اما منبع مهمتر، “کمک های بخش خصوصی” است.
درباره‌ی کمک‌های بخش خصوصی، یعنی سرمایه داران، “علی زینی‌وند”، سخنگوی وزارت کشور، در نشست خبری ۳۰ خرداد ۱۴۰۵، از مشارکت برخی مجموعه‌های بخش خصوصی در تأمین هزینه‌های تجمعات سخن گفت. به گزارش رویداد۲۴، او اظهار داشت که حتی مجموعه‌هایی که انتظار حمایت از آنها نمیرفت، سهم مهمی در تأمین هزینه‌ها داشته‌اند.
کمک مالی بخش خصوصی به تجمعات چند ماهه شبانه، در واقع میتواند نوعی سرمایه‌گذاری سیاسی برای حفظ موقعیت یا کسب امتیازات آینده باشد. و این نکته اهمیت زیادی دارد. چه، بخش خصوصی نازنین که حتی ممکن است در اعتقادات مذهبی با اسلام سیاسی شریک نباشد و چه بسا “سکولار” و طرفدار “فرهنگ” بازار آزاد سرمایه جهانی، از شمّ، طبقاتی خود به قضایا نگاه میکند.
این مساله خود گویای این واقعیت است که رژیم اسلامی، با پس گرفتن خیابان از مردم معترض و همزمان دایر کردن کوره آدمسوزی اعدام، اصلا در پی این نیست که قدرت را بدون دخالت فعال پایه اسلام سیاسی و مشارکت آن اقشار وسیع در هر ساختار قابل تصور و یا “تغییر رفتار”، “واگذار” کند. طبقه سرمایه دار ایران و بورژوازی ایران به این سناریو نه تنها آگاه، که جدا هم جانبدار است. این تجمع های شبانه در حقیقت اعلام حکومت نظامی است. اگر ازهاری در بحبوحه تحولات سالهای آخر دهه ۵۰، سرانجام بر اثر اعتصاب کارگران نفت، در اعلام حکومت نظامی شکست را پذیرفت، رژیم اسلامی با نوع جدید حکومت نظامی- اسلامی قصد دارد اشتباهات و توهمات ژنرالهای ارتش شاه را تکرار نکند. رژیم اسلامی و دوایر مهندسی افکار امنیتی نیک آگاهند که با گسترش اعتصابات و اعتراضها به کل طبقه کارگر در سطح جامعه ایران، و با توجه به رشد و بلوغ سیاسی و خودآگاهی این طبقه، در هر عقب نشینی رژیم اسلامی، این بار برعکس انواع گرایشات سوسیالیسم ملی و اسلامی و برخلاف آنچه بر سر همان کارگران نفت آمد، تئوریهای انقلابی این طبقه و متفکران سیاسی و فکری کمونیسم کارگری است که پرچم واقعی طبقاتی خود را در برابر اوضاع ملتهب قرار خواهد داد. در همین راستاست که جریان موسوم به “چپ محور مقاومت”، که در واقع باید آن را زبان تئوری پردازان دوائر امنیتی و چه بسا بخشی از پیکره “ایدئولوژیک” دوایر جاسوسی نهادهای ضد کمونیست نامید، تمرکز خود را بر حکومت نظامی اسلامی و در سایه آن هجوم به بنیانهای کمونیسم کارگری قرار داده اند.
به نظر من محدود ماندن به تفسیر و تحلیل اوضاع کنونی، صرفا در چهارچوب “منطقه” و خاورمیانه، میتواند بسیار گمراه کننده باشد. مناسبات سرمایه داری، بین المللی است و سرمایه و طبقه نماینده آن در تمامی کشورها، در برابر تهدیداتی که از نظر سیاسی و طبقاتی سیطره بورژوازی را تهدید میکنند، قادر است و تاکنون هم دیده ایم که در کوتاه مدت از منافع آنی اقتصادی و حتی رژیم های “عروسک امپریالیسم” دست بردارد. تا با محکم کردن سیطره سیاسی لایه های مختلف بورژوازی محلی و منطقه ای در چهارچوب “بین المللی”، افق بورژوائی را تثبیت و به قدرت سیاسی نزدیک کند. مثال “شاه” و “خمینی” خیلی گویاست. بگذارید در این مورد به نکاتی اشاره کنم:
کوزیچکین، مامور امنیتی شوروی سابق در ایران به ۲ فکت درخور توجه اشاره میکند.
او در کتاب خاطرات خود پس از فرار از ایران و پیوستن به سازمانهای امنیتی غرب مینویسد:
[هنگامی که دریافتیم “خمینی” شخصیتی سیاسی در اپوزیسیون شاه، مورد توجه قرار میگیرد، “روسا” به ما ماموریت دادند که او را در “نجف” ملاقات کنیم. نکته ای که مامور اعزامی ک.گ.پ با آن حیرت زده میشود این بود که او علاوه بر تعدادی “تحصیلکرده” ایرانی در غرب، چند نفر آمریکائی نیز میبیند که وقتی آنها “کارت شناسائی” خود را به ماموران مرزی حکومت بعث نشاند میدهند، در حالت “خبردار” راه را برای عبور آنها از هر مسیر آزاد میکنند.]
این یعنی اینکه نهادهای ضد جاسوسی دولت آمریکا، برایشان مهم بوده است که صرفنظر و مستقل از هر تعهد خمینی به اسلام سیاسی و حکومت اسلامی، اطمینان پیدا کنند، که کمونیسم، با هر تعبیر رایج آن در طیف چپ موجود، از جمله مهمترین نیروهای “کمونیسم ملی” – حزب توده و فدائیان خلق – نباید فضای دوره التهابات سیاسی ماههای آخر دهه ۱۳۵۰ را تحت سیطره بینش خود در آورند. ماهها بعد از آن دیدار، پس از “پرواز انقلاب” خمینی از پاریس به تهران، صحنه ای قابل تامل را شاهد بودیم:
سازمان چریک های فدائی خلق در توهمی که از سوسیالیسم ملی آنها نشات میگرفت، در روز سوم اسفند ۱۳۵۷، اعلام کرد که به طرف “اقامتگاه امام” راهپیمائی خواهند کرد. خمینی سریع و فوری چنین پاسخ داد: “اینها کمونیست هستند و من آنان را نخواهم پذیرفت”. “تحلیل” سازمان فدائیان از این پاسخ این بود: “خمینی و همراهانش در “جبهه ضد امپریالیستی خلقهای ایران”، نماینده “اقشار بالای خرده بورژوازی سنتی اند”! معلوم بود که با آن تعلق به سوسیالیسم خلقی و ضد امپریالیسم به سرکردگی آمریکا، انتظار نمیرفت که ضد کمونیسم اسلام سیاسی، هدف قرار بگیرد.
مورد دوم، ماجرای “جاسوسی سعادتی” برای شوروی بود. کوزیچکین مینویسد که در آن روزهای “آشوب” و هرج و مرج، فرصتی فراهم شده بود که اسناد مربوط به:
سرلشکر احمد مُقَرِّبی (که در ۴ دی ۱۳۵۶ در تهران به جرم جاسوسی برای اتحاد جماهیر شوروی اعدام گردید و به مدت ۳۰ سال برای کا گ ب خدمت می‌کرد) ؛ بدست آورده و نابود کنند. طبق اطلاعات، آن اسناد مشخص در جریان انقلاب بدست مجاهدین خلق افتاده و نزد “کاظم سعادتی” عضو مرکزیت، نگهداری میشد. به هر حال قرار و مدار و تماس برقرار میشود و روز موعود کوزیچکین و همراهان به محل ملاقات میروند. اما آنجا، با “ماموران شیک پوش” اداره سوم ساواک روبرو میشوند و ماجرا به دستگیری سعادتی و اعدام او و سپس فرار خود کوزیچکین از ایران منجر میشود. در جریان انقلاب شالوده اصلی ساواک، بویژه سازمان مسئول حفظ امنیت “داخلی” دست نخورده در خدمت رژیم اسلامی قرار میگیرد. جالب این است که وقتی مردم مسلح برای تصرف مقرهای ساواک و ضبط پرونده ها به آن مکانها هجوم میبرند، اکثرا قبلا “خالی” شده بودند. همینکه “پژوهشگران” تحت کنترل اداره اطلاعات سپاه و شکنجه گران رژیم اسلامی، بسیاری از اسناد و اوراق “بازجوئی” از زندانیان سیاسی دوره شاه را در کتابهای خود چون “مدرک” علیه زندانیان چپ آنوقتها، در دسترس دارند وچاپ میکنند، نشان میدهد که چه کسانی در روزهای انقلاب، مکانهای آن اسناد را “خالی” کرده بودند.
مورد دیگر داستان “نوهد” است:
نیروی زمینی شاهنشاهی
نخستین تلاش‌ها برای شکل‌دهی نیروهای مخصوص در ارتش شاهنشاهی ایران به سال ۱۳۳۲ بازمی‌گردد. در این سال ۱۰ نفر از کارکنان نیروی زمینی شاهنشاهی برای طی دوره چتربازی به کشور فرانسه و ۲ سال بعد در بازگشت به کشور، واحد چتربازی را پایه‌گذاری کردند. این واحد در سال ۱۳۳۸ به گردان چتربازی ارتقاء یافت. در همان سال تیپ ویژه هوابرد با شماره ۲۳ به نام “تیپ ۲۳ نیروهای ویژه” در قالب ۵ گردان عملیاتی، یک گردان پشتیبانی، یک دسته مخابرات، گروهان قرارگاه و آموزشگاه جنگ‌های نامنظم تشکیل شد. این یگان در سال ۱۳۴۹ به “تیپ ۲۳ نیروهای ویژه هوابرد” تغییر نام یافت و یک سال پس از آن، دو یگان دیگر به نام‌های “رهایی گروگان” و گروهان “عملیات روانی” نیز به ساختار تیپ ۲۳ اضافه شد.
بعد از انقلاب ۱۳۵۷
پس از انقلاب، تصمیم فرماندهان ارتش بر حفظ این یگان و محول کردن مأموریت‌های خاص و ویژه به آن بود، بنابراین در درگیری‌های خوزستان، سیستان و بلوچستان و کردستان که در اوایل انقلاب ایران بسیار شایع بود، به‌طور فراگیر از این نیروها استفاده شد.
یعنی در واقع این زبده ترین واحد آموزش دیده در آکادمیهای نظامی کشورهای غربی، نه تنها به تصمیم فرماندهان ارتش، به جمهوری اسلامی”واگذار” شد، بلکه هم اکنون نیز از مهمترین واحدهای نظامی جمهوری اسلامی در ماموریت های سخت، و بویژه در ماموریت های فرا مرزی است.
نتیجه ای که از ذکر این موارد میگیرم، اهمیت پوسته سخت ارکانهای “ضد کمونیست” چه در جمهوری اسلامی فعلی و یا در هر حکومت “تغییر رفتار” داده طبقه بورژوازی ایران در آینده نیز هست.
برقراری حکومت نظامی با عنوان “تجمع های شبانه”، همراه و همگام با براه انداختن موج اعدام، دقیقا در این جهت است که “مبادا” جریاناتی به این تصور دچار شوند که میتوان در دوره برزخ “بلبشو” کمونیسم را چون یک انتخاب در برابر جامعه قرار داد. به نظرم دقیقا در هماهنگی و مشورت و همکاری با سازمانهائی چون سیا، پنتاگون، اینتلجنس سرویس بریتانیا، میت ترکیه، موساد اسرائیل و… به خوبی آگاه اند، که کمونیسم موجود و قابل دسترس در ایران، دورنمای یک انقلاب بلشویکی را با درس گرفتن از علل شکست آن انقلاب، در برابر جامعه میگیرد و دیگر انواع کمونیسمهای بورژوائی و خلقی و ملی، طی جدالهای سخت سیاسی و جنبشی و جدلی، “به بوته آزمایش” گذاشته شدند و پوچ و بی معنی از آب در آمدند.
من در اینجا چند کلمه ای در باره وزن کمونیسم کارگری و کمونیسم مارکسی توضیح میدهم.
مبانی نظری و سیاسی این کمونیسم، نه در اروپا و نه از مراکز نظری و روشنفکری غرب و اروپا سرچشمه نگرفت. جوهر تعرض جنبش نظری “مارکسیسم انقلابی” به بنیانهای کمونیسم خلقی و پوپولیستی و کمونیسم بورژوائی موجود، در دل تحولات سالهای انقلاب ۵۷ شکل گرفت. مرور این تاریخ به فاکتورهای زیادی اشاره دارد که در آن کمونیسم به عبارت مارکس و لنین، به “نیرو” تبدیل شد. پیشروی مارکسیسم انقلابی چنان چشمگیر و حتی از نظر بنیانگذاران آن حرکت، “غیر قابل باور” بود، که نه تنها رهبری “کومه له” که دست اندر کار یک حرکت اجتماعی و توده ای بود و پوپولیسم، خلق گرائی و “چپ کردی” را در “کنگره” سازمانی خود زیر یک انتقاد تند قرار داد، بلکه در اکثر قریب به اتفاق سازمانهای موجود چپ و سوسیالیسم خلقی، مثل پیکار و رزمندگان و وحدت انقلابی؛ و حتی سازمان چریکهای فدائی، “فراکسیون” های دفاع از مارکسیسم انقلای توسط اشخاص کلیدی تشکیل شد. محمد علی پرتوی، که در جریان شناسائی پاسگاه “سیاهکل” مجروح و به اسارات در آمده بود، ابتدا به اعدام و سپس به حبس ابد محکوم شد. او پس از آزادی از اولین کسانی بود که به “اتحاد مبارزان کمونیست” پیوست. “مجید احمدزاده” به همین ترتیب. “جواد قائدی” و “صادق قائدی” که اولی شخصیت دوم بعد از “تقی شهرام” در سازمان پیکار بود. در اسفند ماه سال ۱۳۵۴ نشستی بین نیروهای مخالف رژیم سلطنت که به مبارزه مسلحانه معتقد بود، انجام شد. از سازمان چریکهای فدایی خلق : حمید اشرف (رهبری سازمان)- و از چهره های افسانه ای چپ ایران- و بهروز ارمغانی و از سازمان مجاهدین خلق(که بخش م.ل منشعب از مجاهدین خلق موسوم بودند) : محمد تقی شهرام و جواد قائدی در این گفتگوها شرکت داشتند که نوار های صوتی آن ضبط و اکنون نیز در سایت ها از جمله در سایت “اندیشه و پیکار”، “آرشیو اسناد اپوزیسیون ایران” و سایت “سیاهکل” در دسترس قرار گفته اند.
اولین دستاورد پیوستن رهبری کومه له به صف مدافعان مارکسیسم انقلابی این بود، که در کردستان، شاید برای اولین بار در تاریخ “جنبش ملی کرد”، طبقه کارگر و اقشار برآمده از تولید سرمایه داری، بویژه پس از “اصلاحات ارضی” اوائل دهه ۱۳۴۰، “حزب” خود را در صحنه سیاست یافتند. به نظر من تن دادن به شکست در اعلام جنگ سراسری توسط حزب با سابقه ناسیونالیسم کرد، حزب دمکرات کردستان ایران، با کومه له وقت و انشعابات و هزیمتهای بعدی در حزب دمکرات، یکی از قله های مرتفع این قدرتگیری کارگری بود. سیر تکامل کمونیسم از جنبش نظری علیه پوپولیسم و سوسیالیسم خلقی به تدوین و ارائه “مبانی کمونیسم کارگری”، و تدوین مبانی سازماندهی در میان طبقه کارگر، تدقیق برخورد لنینی به مساله ملی و “حق تعیین سرنوشت”، همراه با ادبیات بی بدیل در باره حقوق پایه ای زنان، حقوق کودک، و ضرورت حرکت به سوی یک انترناسیونال کمونیستی، فضا را کلا بر یکه تازی انواع پوشیده ناسیونالیسم چپ و کل سیستم کمونیسم موجود “جهانی” را تنگ کرد. مساله، اما این بود که میدان و عرصه مستقیم و قابل اندازه گیری این پیشروی کمونیسم مارکسی، جامعه ایران، شامل کردستان، بود. اگر نه، در سطح جهان، و بویژه در اروپا و آمریکا، همه جنبشهای علیه سرکوب و نابرابری، مثل حقوق زنان، کودکان و حق آزادی بیان شهروندان، تحت تاثیر سوسیالیسم موجود و یا آنچه پس از فروپاشی بلوک شوروی سابق”، “کمونیسم تکثر گرا” لقب گرفت، قرار گرفتند. و این تفاوت از نظر بحث من اهمیت دارد. به این معنی در شرایط یک اوضاع بحران سیاسی، جامعه با ادبیاتی روبروست، که در تاریخ تحولات سیاسی و بویژه در ارائه یک تصویر اورژینال از کمونیسم مارکسی و متد لنینی در برخورد به “قدرت سیاسی”، ریشه مادی و اجتماعی دارد. از این نظر عقب نشینی به دوران ذهنیتهای شکست خورده و پرچمهای فروافتاده، فقط میتواند کمیک باشد. به هیچ “حق تعییبن سرنوشت” و “خومختاری” انقلابی و یا غیر آن، با هیچ راه حل “کارگری” مساله ملی در تقابل با “راه حل آمریکائی”، نمیتوان در خاطرات موهوم یک دوره سپری شده زندگی و به فعالیت سیاسی “چپ” ادامه داد. رویدادهای کردستان عراق، و سرنوشت “روژآوا”، خیلی روشن نشان داد که “چپ کردی”، به راحتی در تجدید آرایش بورژوازی “کرد” در هر “پارچه”، هضم میشود. بقایای “کومه له ره نجده ران” در کردستان عراق در حاشیه سلطه دو “خاندان” به کلی هضم شده اند و تصویر افسانه ای “گردانهای مسلح خلق” علیرغم تب و لرزی که جسم و جان هر رزمنده “حق تعیین سرنوشت” را به افسون کشاند، در تحولات سوریه پسا اسد، در فضای مه آلود سیاست واقعی، یکباره ناپدید شد.
بطور مشخص در کردستان ایران، سرمایه گذاری بر نوعی “چپ اجتماعی”، اما “غیر مارکسیست” و بعضا دارای خط قرمز با کمونیسم کارگری که در بهترین حالت با رویاهای دوران “کوچ مریوان”، شکل گیری “بنکه ها” و سرود “پیشمرگه کومه له مثل فولاد است”، بار دیگر “خلق کرد را در بوته آزمایش” بگذارد (طنز گزنده این است که من نویسنده اعلامیه “خلق کرد در بوته آزمایش” بودم!)، گره بر باد است. به باور من وضع کنونی “چپ کردی” در کردستان عراق و سوریه، آینده هر جریان بیگانه و هراسناک؛ و شاید هم قدری “دلچرکین” از مبانی کمونیسم کارگری و شخصیت بنیانگذار و تدوین کننده آن مبانی است.
به جایگاه برقراری اختناق در بحث خود اشاره کردم. یک لحظه شورانگیز که در انتخابات میان دوره ای آمریکا، و در اروپا و نیز بویژه در برزیل اتفاق افتاده است، “مقاومت” در سطح جهانی در برابر ارتجاع راست، نژاد پرستانه و بشدت ضد کارگری است. این را هم میدانیم که ارتجاع و اختناق، بویژه در این دوران، نمیتواند در یک گوشه منزوی از تحولات جهانی، دوام بیاورد. لاجرم، این وزش نسیم ضد ارتجاع و ضد کارگری در کشورهای مهم جهان، دست و بال جنبش فوق ارتجاعی اسلام سیاسی و اختناق حجاب را خواهد بست. راستش من با این نوع تحلیل ها نیستم که جنگ و جدال جناح های راست و چپ بورژوازی، از منظر منافع طبقه کارگر، بی اهمیت و یا “ابهام” در ذهنیت روشنفکر خرده بورژواست. اگر در برزیل شعار “۵” روز کار در هفته میتواند یک جناح از طبقه “بورژوازی” را به قدرت برساند، چرا این نمیتواند به معنی برسمیت شناختن “امواج در اعماق” باشد؟ اگر “جیمی اوکسون”، رهبر حزب نژاد پرست “دمکرات های سوئد”، میگوید یکی از مهمترین علت شکست آنها در انتخابات اخیر، بزرگ کردن مساله پناهندگان و مهاجرین بود که معلوم شد در جامعه مسائلی مانند دستمزد، کار و امنیت “بزرگ” ترینها بود، چرا نمیشود این را اقرار به وجود قدرت نیرومند طبقه خود و تمامی شهروندانی که برای حقوق جهانشمول انسانها در جدال اند، به حساب آورد؟
اگر به بحث خود برگردم، نتیجه میگیرم که دستان طبقه بورژوازی ایران، در هموار کردن سیطره طبقاتی خود با استفاده و حمایت از اختناق حجاب و حکومت نظامی، چندان باز نیست. به باور من حتی یاری گرفتن از انواع سوسیالیسمهای “تکثر گرا” و مفتون دمکراسی راه به جائی نمیبرد. دلیل واضح است، ریشه این سوسیالیسم تکثر گرا و سانتی مانتالیسم رگه تاچریستی از تعریف حقوق زنان، در تاریخ تحولات جامعه ایران قرار ندارد. این ها گرایشات روشنفکران خورده بورژوا، آنهم در “حاشیه” تحولات پس از فروپاشی دیوار برلین اند. به باور من، با توجه به زمینه های اجتماعی و تاریخی کمونیسم مارکسی و متد لنینی در ایران، در اوضاعی که شرایط فراهم باشد، این گرایش بسرعت این طیف “دگراندیش” را ایزوله تر خواهد کرد. تردیدی ندارم که با نیرو گرفتن کمونیسم مارکسی در جامعه مهمی چون ایران، آکادمی و دانشگاه در غرب و آمریکا، میدان را بر بقایای چپ کثرت گرا و شیفته و شیدای دمکراسی و “حق رای”، و بیان حرمت و کرامت زن در سیستم تاچریستی- ریگانیستی – ترامپیستی؛ در همان غرب، تنگ و چه بسا برای همیشه تخته کند. نسیمی از این تند باد زیر و رو کننده، فی الحال در خود مهد دمکراسی و حقوق بشری بوش- ترامپ- بلر روح و روان بشریت متمدن را نوازش میکند.
ایرج فرزاد
Iraj.farzad@gmail.com
۱۱ نوامبر ۲۰۲۶
Posted in: ایرج فرزاد
» Leave a Reply