به سایت ایرج فرزاد خوش آمدید


Posted by at 30 October , 2026

بهروز(شادیمقدم) گرامی

من با مراجعه به سایت شاهدخت کل نوشته شما: مروری کوتاه بر حزب کمونیست ایران ، حزب کمونیسم کارگری ایران (جدایی ها و انشعابات اَنها) را دانلود و ذخیره کردم.


Read the rest of this entry »

Posted in: ایرج فرزاد | No Comments »

Posted by at 30 October , 2026

آقای ایرج فرزاد بنظر شما کمونیسم نوع منصور حکمت میتواند در ایران و پس از ج –ا سلامی آخوندی فراگیر شود؟ دلایل اصلی خود را لطفا بنویسید.

با تشکر:  Farzin Avarah

 

 فرزین گرامی!

 این چند جمله پاسخی فشرده به سوال شماست:

 مارکس در رابطه بین تئوری و واقعیت، یا به عبارت دیگر رابطه تئوری با حرکت اجتماعی و “مادی”، میگوید صرف منسجم بودن یک تئوری- و در این زمینه تئوری “انقلابی” مورد نظر مارکس، به خودی خود موجب تغییر در واثعیت نمیشود. نکته مهمی که مارکس در رابطه بین “تئوری و پراتیک”، یا تئوری و واقعیت”، یا رابطه ذهنی(سوبژکتیو) و مادی(ابژکتیو) مطرح میکند دقیقا به این سوال شما مربوط است. مارکس میگوید صرف وجود یک سیستم منسجم تئوری(انقلابی) موجب تغییر در ماده، واقعیت و در جامعه نمیشود. او میگوید باید از طرف ماده، واقعیت و جامعه، حرکتی بسوی آن تئوری انجام شود.

یک مثال زنده این مساله، رابطه سیستم “نظری” مارکسیسم انقلابی با حرکت “اجتماعی” کومه له موجود در اوائل دهه ۱۳۶۰ است.

 تا آن برهه، کومه له موجود علیرغم هر پیشینه تاریخی و ابهام و آلودگی به رسوبات ناسیونالیسم کرد؛ مبتکر حرکات بزرگ اجتماعی، دستکم در جامعه کردستان بود. در کنگره دوم این سازمان، فروردین سال ۱۳۶۰، پذیرفتن “بینش” مارکسیسم انقلابی به تصویب رسید. بعلاوه کومه له موجود، شخصیتهای تاثیر گذار در میان “چپ موجود”، مثل “جواد قائدی”- شخص دوم پس از تقی شهرام در سازما پیکار، “مجید احمد زاده”- و “محمد علی پرتوی”- از فعالان محکوم به حبس ابد جریان “سیاهکل” و از شخصیتهای سازمان چریکهای فدائی خلق- و “بیژن چهرازی”، “رضا عصمتی”، “رستم بهمنی”، “حسین جودی خسروشاهی”  همراه با بخشی از  سازمان چریکهای فدائی، “فراکسیون” های طرفدار مارکسیسم انقلابی تشکیل دادند و بعضا در کنگره موسس حزب کمونیست ایران، شرکت داشتند. این به معنی “حرکت ماده و واقعیت” به سوی تئوری انقلابی  و “جنبش نظری” مارکسیسم انقلابی بود. محصول این تلفیق، حزب کمونیست ایران بود که به نظر من و در تعابیر کل طیف چپ جامعه ایران در آن دوره، بزرگترین حزب کمونیستی “خاورمیانه” بود که “اندیشه” و “نظرات” مارکسیسم انقلابی را “فراگیر” کرد.

 در شرایط فعلی، پاسخ به سوال شما در گرو حرکت واقعیت و جریانات دخیل در فعل و انفعالات جامعه بسوی “مبانی کمونیسم کارگری” است. طبعا اگر جریانی شبیه به کومه له اوائل دهه ۶۰ با درجه ای از نفوذ اجتماعی بسوی تئوری مبانی کمونیسم کارگری حرکت کند، و یا شخیتتهای همطراز افراد نامبرده، در مقام دفاع از مبانی کمونیسم کارگری قد برافرازند؛ هیچ تردید ندارم که این “خط”، فراگیر میشود. من شخصا شاهد حضور مادی و “جسم” یک جریان مدعی کمونیسم در جامعه ایران نیستم. اما در همان حال “امید”م این است که در جامعه، و در میدان مادی، فعالان دست اندر کار در عرصه های اجتماعی و طبقاتی، جنبش کارگری، جنبش برابری طلبی زنان، جنبش دفاع از حقوق کودک و حتی عناصر اصلی جنبش دفاع از محیط زیست و حقوق حیوانات، حرکتی ملموس به سوی مبانی کمونیسم کارگری صورت بگیرد که بتواند ماتریال واقعی و اجتماهی یک حزب کمونیست کارگری را فراهم کند. در آن صورت هیچ تردیدی ندارم که “کمونیسم نوع منصور حکمت” وسیعا فراگیر خواهد شد.

 تلاش تمام دوائر ضد کمونیست، نهادهای امنیتی جمهوری اسلامی و کشورهای غرب، فعال شدن جریان کینه توز “محور مقاومت”ی و براه انداختن موج کشتار و اعدام و برقراری حکومت نظامی، تحت لوای “تجمعات شبانه”، بر این متمرکز است که در این اوضاع بلبشو و بحرانی، مجال انتخاب “تئوری” را از فعالان عرصه های مبارزه اجتماعی و طبقاتی، سلب کنند. درست شانه بشانه این موج اختناق و تهاجم ضد کمونیستی به بنیانهای کمونیسم کارگری، با کاشتن “ابهام”، ایجاد “تردید های فلسفی” و…در اذهان فعالان عرصه های مهم نبرد طبقاتی و اجتماعی، از حرکت ماده و اجتمای بسوی تئوری انقلابی جلوگیری کنند.

امیدوارم توانسته باشم به سوال شما پاسخی داده باشم.

 زنده باشید

ایرج فرزاد  ۲۹ اکتبر ۲۰۲۶

 

Posted in: ایرج فرزاد | No Comments »

Posted by at 29 October , 2026

[یک سئوال و یک جواب !
در مورد منصور حکمت .
سئوال :
من هم همین سوال را درباره منصور حکمت دارم و این نه کینه هست و نه غیر اصولی، به نظرت کدام بخش از دیدگاه حکمت امروز بعد از ۳۰ سال تجربه، نیازمند بازبینی است؟
جواب :
اگر نوشته های مرا در مورد حکمت در فیسبوک و وبلاگ ها در سالیان اخیر دیده باشی ، بزرگترین اشتباه او را از نظر عملی در پیش کشیدن بحث انحرافی حزب و جامعه میدانم . در موارد دیگر منصور حکمت را برجسته ترین مارکسیسم و موثرترین تئوریسین در جنبش کمونیستی ایران میبینم . بهروز شادیمقدم]


Read the rest of this entry »

Posted in: ایرج فرزاد | No Comments »

Posted by at 6 October , 2026

Posted in: ایرج فرزاد | No Comments »

Posted by at 3 October , 2026

قبل از پرداختن به مساله “حجاب”، لازم میدانم در جهت روشن کردن موضع خود، به سه تعریف از مساله زنان در سه خاستگاه سیاسی و فکری اشاره ای داشته باشم:

مساله زنان در چهارچوب بینش جناح راست و تاچریست بورژوازی بین المللی، در  دستگاه فکری و جنبشی ناسیونالیسم چپ، و سرانجام در خاستگاه اسلام سیاسی و تمامی زیر مجموعه های آن، از جمله “چپ محور مقاومتی” بویژه در ایران کنونی.


Read the rest of this entry »

Posted in: ایرج فرزاد | No Comments »

Posted by at 16 September , 2026

ماجرای جدال بین مارکس و “آقای وُگت” (vogt) حاوی درسهای بسیار ارزنده ای است.

برای پی بردن به اهمیت نقد بیرحمانه مواضع “کارل وگت” از جانب مارکس در جزوه ای به نام “آقای وگت”، نوشته شده در ۱۸۶۰، اشاره به زمینه های آن جدل و جایگاه و شخصیت وگت و نیز مبنای اتهاماتی که وگت متوجه مارکس کرده بود، ضروری است:

 وُگت یکی از سرشناس ترین و با نفوذترین عناصر در میان دمکرات های آلمان و انقلابی “قدیمی” بود که در سال ۱۸۴۹ در پی سلطه ضدانقلاب در آلمان، مجبور به فرار به سویس شد. او “دانشمند” بزرگی بود که حتی به عنوان یکی از نمایندگان اصلی”ماتریالیسم طبیعی-  تاریخی”، خصوصا  از طرف نخبگان علمی بورژوازی به عنوان اصل نماینده آن سیستم فکری در تقابل با سیستم نظری”بَدَلی” مارکس و انگلس، عَلَم شد. او نه تنها در میان دمکرات های آلمان، بلکه هم چنین در میان مهاجرین انقلابی بین المللی، بویژه در میان لهستانی ها، ایتالیائی ها و مجارها از نفوذ وسیعی برخوردار بود.
Read the rest of this entry »

Posted in: ایرج فرزاد | No Comments »

Posted by at 14 September , 2026

Posted in: ایرج فرزاد | No Comments »

Posted by at 6 September , 2026

جناب “آزاد نسیم”، حاشیه ای نوشته است بر یک مطلب رفیق علی جوادی. عنوان نوشته ایشان: “تایید یا فراموشی؟! است.

اصطلاحی هست که میگوید: “گیاه بر ریشه خود میروید”. آزاد نسیم رویش دگر باره بر آن ریشه خود را با افتخار چنین بیان کرده است:

[ایراد و نقد اکثریت قریب به اتفاق «شورشیان آوریل» به موقعیت حزب در آندوره در دفاع از حرمت و حقانیت کمونیسم کارگری و در دفاع از برنامه و اهداف آن «طوفانی در فنجان» نبود. واقعیتی بود که انکار هیستریک آن پس مانده‌های آن حزب را به این فرجام کشانده است.]


Read the rest of this entry »

Posted in: ایرج فرزاد | No Comments »

Posted by at 31 August , 2026

مسأله ای که میخواهم راجع به آن صحبت کنم بطور کُلی در مورد حاکمیت است.  ولی در چهارچوب بحثهائی که این روزها در کارگر کمونیست مطرح کردیم، میخواهم درباره اش صحبت بکنم.

از نظر تیتر شاید این گویا باشد، اما تیتر بحث یعنی: “ناسیونالیسم و آوانتوریسم”، بطور کُلی نباید رفقا را مقید بکند. شاید در بحث ها مشخص شود که اسم دقیق آن چه میتواند باشد. شاید با: “آوانتوریسم و ناسیونالیسم در جنبش کردستان”، بهتر بشود آن را تعریف کرد. من در مقابل این انحرافات، یا شاید هم بهتر باشد بگویم بطور کُلی؛ درباره متدولوژی مارکسیستها در برخورد به جنبش ملی و جنبش کردستان در شرایط حاضر صحبت میکنم.


Read the rest of this entry »

Posted in: ایرج فرزاد | No Comments »

Posted by at 30 August , 2026

برای داشتن تصویری دقیق تر از میزان حداقل دستمزد کارگران در ایران، باید میزان عددی آن را با معیاری به جز مقایسه آن با عدد و رقم سال قبل مقایسه کرد. برای مثال مقایسه سطح دستمزد با ما به آزاء نرخ دلاری آن، یا مقایسه با هزینه مسکن و یا قیمت خودرو.


Read the rest of this entry »

Posted in: ایرج فرزاد | No Comments »